Mahrecine İade Bildirimi nedir?
"Mahrecine iade", gümrük terminolojisinde malın geldiği yere geri gönderilmesi anlamına gelir. ÜTS'de bu işlem için ayrı bir bildirim vardır: ithalatçı, ithalat bildirimiyle sisteme soktuğu bir ürünü yurt dışındaki üreticisine veya tedarikçisine geri gönderdiğinde mahrecine iade bildirimi yapar. Ürün bildirimle birlikte ithalatçının ÜTS stoğundan düşer.
Tipik senaryolar; yanlış ya da hasarlı gelen sevkiyatın iadesi, kaliteye uygun olmayan lotların üreticiye geri gönderilmesi veya ticari anlaşma gereği satılmayan stokların iadesidir. Bildirimde gümrük beyanname numarası ve adet zorunludur.
Mahrecine iade yalnızca ithal ürünlerde yapılabilir; menşei Türkiye olan bir ürün için bu bildirim gönderilirse ÜTS UTS-H114 hatası verir. Yerli üretim bir ürünü yurt dışına göndermek için ihracat bildirimi kullanılır.
Mahrecine iade, ÜTS'de kısıtlı durumlarda da izin verilen işlemlerdendir: pasif durumdaki firmalar da mahrecine iade yapabilir. Bu sayede faaliyetini sonlandıran bir ithalatçı elindeki stoğu kaynağına iade ederek ÜTS kayıtlarını kapatabilir.
Zorunlu ve önemli alanlar
| Alan | Açıklama |
|---|---|
Ürün numarası (UNO) | İade edilen ithal ürünün numarası. |
Lot (LNO) / Seri (SNO) | İade edilen tekil ürünlerin takip bilgisi. |
Adet (ADT) | Zorunludur; iade edilen miktar. |
| Gümrük beyanname numarası | Zorunludur; iade sevkiyatına ait beyanname. |
ÜTS portalında mahrecine iade bildirimi nasıl yapılır?
- ÜTS'ye ithalatçı firma hesabıyla giriş yapın.
- İlgili bildirim ekranından mahrecine iade bildirimini açın.
- İade edilen ürünün numarasını ve lot veya seri numaralarını girin.
- Adedi ve gümrük beyanname numarasını girip bildirimi kaydedin.
- H114 hatası alırsanız ürünün menşeini kontrol edin; yerli ürünse ihracat bildirimi yapın.
UzmanUTS ile mahrecine iade bildirimi nasıl otomatikleşir?
- ERP'deki yurt dışı tedarikçiye iade faturasından mahrecine iade bildirimi otomatik hazırlanır; gümrük beyanname numarası belgeden alınır.
- Ürünün menşei kontrol edilir; yerli ürünlerde mahrecine iade yerine ihracat önerilerek H114 hatası önlenir.
- İade edilecek lot ve seriler, gönderimden önce ÜTS stoğunuzla karşılaştırılarak doğrulanır.
- İthalat, ihracat ve mahrecine iade hareketleri ithalatçı için tek raporda izlenir; denetim için Excel/PDF alınır.
- Bildirim sonucu UzmanUTS'de iade belgesi numarasıyla saklanır; hata alan satırlar Türkçe açıklamayla gösterilir.
Dikkat edilmesi gerekenler
- Mahrecine iade yalnızca ithal ürünlerde yapılır; yerli üretim ürüne yapılamaz (H114).
- Gümrük beyanname numarası ve adet zorunludur.
- İade edilecek ürün ÜTS stoğunuzda olmalıdır; bayiye verilmiş ürünler önce size geri verilmeli ve alınmalıdır.
- Pasif firmalar da mahrecine iade yapabilir.
Sık görülen ÜTS hataları
| Kod | Mesaj | Çözüm |
|---|---|---|
UTS-H114 | Yerli üretim ürün için mahrecine iade yapılamaz | Ürünün menşei Türkiye. Yurt dışına gönderim için ihracat bildirimi yapın. |
UTS-H001 / H011 | Kullanılabilir miktar yeterli değil | İade adedi ÜTS stoğunuzdan fazla; ürünlerin bir kısmı başka firmaya verilmiş olabilir. |
Tüm hata kodları ve çözümleri için ÜTS hata kodları rehberine bakın.
Sık sorulan sorular
Mahrecine iade nedir?
İthal edilen ürünün yurt dışındaki kaynağına, yani geldiği yere geri gönderilmesidir. ÜTS'de bunun için ayrı bir bildirim yapılır.
Yerli ürünü yurt dışına iade edersem hangi bildirimi yaparım?
Mahrecine iade yerli ürünlerde yapılamaz (H114). Bu durumda ihracat bildirimi kullanılır.
Bayiye verdiğim ithal ürünü üreticiye iade edebilir miyim?
Önce bayinin ürünü size verme bildirimiyle iade etmesi ve sizin alma yapmanız gerekir. Ürün stoğunuza döndükten sonra mahrecine iade yapılır.
İthalat bildirimini iptal etmek yerine mahrecine iade mi yapmalıyım?
İthalat bildirimi hatalıysa (ürün aslında gelmediyse veya bilgiler yanlışsa) İthalat İptal kullanılır. Ürün gerçekten ithal edilip sonradan yurt dışına geri gönderildiyse mahrecine iade yapılır.
Firmam pasife alındı, elimdeki ithal stoğu iade edebilir miyim?
Evet. Mahrecine iade, pasif firmalarda da izin verilen işlemler arasındadır.
Bu sayfa TİTCK'nin Tıbbi Cihazların ÜTS Tekil Hareket Bildirimlerine İlişkin Kılavuzu esas alınarak hazırlanmıştır. Güncel mevzuat için TİTCK ÜTS sayfasını kontrol edin. Son güncelleme: 15.10.2026.